WZROK I SŁUCH – zmysły wiodące w uczeniu się w aspekcie integracji sensorycznej

Bożenna Odowska-Szlachcic, Beata Mierzejewska

WZROK I SŁUCH – zmysły wiodące w uczeniu się w aspekcie integracji sensorycznej

W książce, którą chciałyśmy dzisiaj zaprezentować znajdziecie wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące funkcjonowania dziecka z trudnościami w uczeniu się, publikacja zawiera opisy ćwiczeń i strategii terapeutycznych dla specjalistów oraz rodziców do pracy z dzieckiem w domu. Taka terapia ma na celu stymulację i korekcję określonych funkcji układu: wzrokowego i słuchowego. Poniższa książeczka zawiera również jasno i zwięźle opisane i wyjaśnione przyczyny trudności w czytaniu i pisaniu w odniesieniu do dysleksji rozwojowej, a także znaczenie funkcji wzrokowych i słuchowych w opanowaniu umiejętności czytania. Ponadto wyczerpujące opisy układu wzrokowego i słuchowego i wpływ ich dysfunkcji na uczenie się. W publikacji znajdują się również praktyczne wskazówki na temat przydatnych zabawek, gier i innych pomocy oraz specjalistycznego sprzętu do terapii

Etapy rozwoju myślenia matematycznego według Edyty Gruszczyk - Kolczyńskiej - Rytmy

Etapy rozwoju myślenia matematycznego według Edyty Gruszczyk - Kolczyńskiej - Rytmy

Nasze codzienne życie przepełnione jest rytmami, rytm i melodia znajdują się w języku, czas jest zorganizowany w sposób rytmiczny, rytmy są również podstawą w uczeniu się nie tyko języka polskiego, ale także matematyki. Dziecko bardzo wcześnie uczy się wychwytywać regularności, jest to niezbędne, aby móc się prawidłowo orientować w czasie. Ćwiczenia rytmiczne mają na celu rozwijanie umiejętności skupiania uwagi na prawidłowościach i prawidłowego z nich korzystania i są podstawą rozumienia np. kalendarza. Rozmienienie rytmów, ich regularności oraz rytmicznej organizacji czasu jest podstawą rozumienia innych czynności matematycznych, dlatego uczenie  ich dzieci należy zaczynać dość wcześnie. Warto, aby przedszkolaki przygotowujące się do szkoły utrwalały znajomość pór roku, dni tygodnia oraz miesięcy, ponieważ ułatwia to naukę w szkole. W przedszkolu najlepiej organizować takie zajęcia już we wrześniu i od czasu do czasu powtarzać.

1. Ćwiczenia rytmiczne sprzyjające dostrzeganiu regularności:

• Układanie prostych rytmów: potrzebujemy figur geometrycznych, klocków, przedmiotów, po kilka sztuk takich samych:

• Odczytywanie i kontynuowanie rytmów:

 

• Kontynuowanie trudniejszych rytmów

                                           

2. Wysłuchiwanie i dostrzeganie regularności w rytmach usłyszanych - zwiększamy stopniowo stopień trudności rytmu:

•  klaszczemy rytmicznie w ręce: dziecko kontynuuje usłyszany rytm,
• ·przemiennie klaszczemy i uderzamy dłonią w stół (lub w uda lub tupiemy); dziecko słucha i kontynuuje,
• klaszczemy dwa razy i uderzamy ręką w stół (lub w uda lub tupiemy); dziecko słucha i kontynuuje rytm,
• nauczyciel klaszcze, uderza w stół, klepie się w kolano, tupie dziecko słucha i powtarza rytm

3. Ćwiczenia rytmiczne wykonywane ciałem - zaczynamy od prostych rytmów i stopniowo zwiększamy trudność: 

• podskok, przysiad - wykonujemy trzykrotnie, dziecko kontynuuje  
• podskok, przysiad, pajacyk - wykonujemy trzykrotnie, dziecko kontynuuje  
• podskok, przysiad pajacyk, wyrzut rąk do góry - wykonujemy trzykrotnie, dziecko kontynuuje, itd. 

4. Stosowanie dostrzeżonych regularności w innych sytuacjach:

• ·        przełożenie rytmicznych dźwięków lub ruchów ciała na układ z klocków: klaszczemy i uderzamy w stół dłonią trzykrotnie, dziecko układa rytm z klocków (lub innych przedmiotów);
•     przełożenie układu z klocków na rytmiczne dźwięki lub ruchy ciała: układamy rytm z klocków, pokazujemy przykład i prosimy, aby dziecko odtworzyło rytm;

5. Rytmiczna organizacja czasu są to ćwiczenia mające uświadomić dziecku rytmiczną organizacja czasu - następstwo dnia i nocy, dni tygodnia, miesięcy, pór roku:

•  uświadomienie dziecku następstwa dni i nocy, opowiadamy historię o dniu i nocy, mówimy o tym, że po każdym dniu następuje noc, a po każdej nocy dzień; prosimy dziecko, aby utworzyło kalendarz w formie koła symbolizującego cykliczność zjawiska;                                        

                                     

• opowiadamy o porach roku, zaczynając od obecnej, powtarzamy kilkukrotnie, aby dziecko dostrzegło rytm, układamy wspólnie kołowy kalendarz;

• dni tygodnia: przygotowujemy ok. 21 karteczek i zapisujemy na nich nazwy dni tygodnia, początkowo głośno je wymieniamy, prosimy, aby dziecko kontynuowało rytm w formie koła;
• miesiące w roku: znów przygotowujemy ok. 36 karteczek z nazwami 12 miesięcy, czytamy napisy i układamy kalendarz kołowy, prosimy, aby dziecko zrobiło to samo.

    

Literatura:

1.  „Dziecięca matematyka”,  Edyta Gruszczyk – Kolczyńska , Ewa Zielińska, WSiP, 2009,

2.  „Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki”, Edyta Gruszczyk – Kolczyńska, WSiP, 2008

  

Etapy rozwoju myślenia matematycznego - mierzenie długości

Etapy rozwoju myślenia matematycznego na podstawie książki "Dziecięca matematyka" E. Gruszczyk-Kolczyńskiej i E. Zielińskiej:

4. Kształtowanie umiejętności mierzenia wpisuje się w rozumowanie operacyjne obejmujące stałość długości. 

Dzieci w wieku przedszkolnym znajdują się w fazie przedoperacyjnej i każda zmiana kształtu wiąże się ze zmianą długości. 

Dzieci, które są na etapie przejściowym sprawdzają taką zmianę poprzez rozprostowanie kształtu w prostą linię. 

Dopiero w wieku ok. 8 lat większość dzieci osiąga stadium operacyjne i zmiana kształtu linii nie wiąże się dla nich ze zmianą długości.

Żeby zachęcić dzieci do porównywania długości różnych przedmiotów dobrze jest zacząć od mierzenia względem wzrostu dziecka. Niech dziecko wskazuje przedmioty i osoby z otoczenia, które są od niego większe, a które są mniejsze. 

Później może porównywać wysokość ulubionej zabawki do innych mniejszych i większych przedmiotów. 

Świetną zabawą jest też mierzenie długości za pomocą stóp i dłoni. Dorosły i dziecko mogą mierzyć własnymi długościami np. stół, czy długość parkowej ścieżki i może to być dobra okazja do dyskusji na temat różnic w pomiarach. Niech to rozbudzi zainteresowanie różnymi jednostkami pomiaru. Będzie to dobry wstęp do późniejszej rozmowy na temat metrów, centymetrów itd. 

Podczas ćwiczeń operacyjnego rozumowania podstawą są doświadczenia, więc dobrze jest takie doświadczenia dziecku zaaranżować, wykonywać je wspólnie w nim. Gdy dziecko zaciekawi się tematem będzie już samo poszukiwało okazji do pomiarów. 

Ćwiczenia, których można z powodzeń użyć do rozwijania pojęcia stałości długości to manipulacje paskami papieru, wstążkami, sznurkami. 

Niech dorosły pokaże na czym polega doświadczenie i da pobawić się dziecku, niech zadaje mu pytania odnośnie długości dwóch przedmiotów tej samej długości. 
Dziecko posiadające do dyspozycji przynajmniej 2 przedmioty tej samej długości niech zmienia kształt jednego z nich, a drugi zostawi rozprostowany dla porównania.

Gry ćwiczenia nie są już potrzebne, a dziecko rozumuje operacyjnie, wtedy można zaznajomić je z różnego rodzaju miarkami. Niech obejrzy linijkę, centymetr krawiecki, taśmę mierniczą, miarkę stolarską i znajdzie podobieństwa. Niech zauważy jaką długość reprezentuje centymetr i w jaki sposób można zmierzyć długości przedmiotów. 



"Wprowadzenie pojęć geometrycznych i kształcenie odpowiednich umiejętności powinno być poprzedzone dobrym opanowaniem przez ucznia umiejętności związanych z klasyfikowaniem i porządkowaniem przedmiotów, jak wskazywanie i grupowanie przedmiotów podobnych pod względem wielkości i kształtu, porównywaniem przedmiotów z użyciem określeń: większy-mniejszy, dłuższy-krótszy, szerszy-węższy, wyższy-niższy, grubszy-cieńszy, klasyfikowanie przedmiotów z użyciem określeń: duży-mały, długi-krótki, szeroki-wąski, itd., porządkowanie przedmiotów np. od najdłuższego do najkrótszego, a także ocenianie i porównywanie odległości z użyciem określeń: daleko, dalej, najdalej, blisko, bliżej, najbliżej. " 1*

* Kształcenie matematyczne w edukacji wczesnoszkolnej, J. Nowik, wyd. NOWIK, Opole 2013, s. 149

A. Tanajewska, I. Kiełpińska, "Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych oz korekcyjno-kompnsacyjnych dla uczniów klas 1-3 z trudnościami w czytaniu i pisaniu", A. Tanajewska, "Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych oraz korekcyjno-kompensacyjnych dla uczniów klas 1-3 z trudnościami w liczeniu i zdobywaniu umiejętności matematycznych"

     

W tym wpisie chciałybyśmy polecić Wam dwie niewielkie i niedrogie (ok 10 zł) książeczki, niezwykle pomocne w pracy nauczycieli i terapeutów. Te dwie pozycje, chociaż objętościowo nieduże zawierają kompleksowe ujęcie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, jaką powinien zostać objęty uczeń z trudnościami, zarówno podczas zajęć edukacyjnych, jak i specjalistycznych. Książeczki są niezwykle pomocne w uporządkowaniu wiedzy oraz podczas sprawdzania poszczególnych umiejętności dzieci, są również niezbędne podczas planowania zajęć dydaktyczno-wyrównawczych oraz korekcyjno-kompensacyjnych. Z ich posiadania będą zadowoleni rodzice i wszystkie inne osoby, które z dziećmi pracują. Pozwalają bowiem w szybki i przejrzysty sposób poznać umiejętności, które należy z dziećmi kształtować oraz dowiedzieć się w jaki sposób należy to robić. Co więcej mamy tu ćwiczenia podane w kolejności, w której powinny być kształtowane z dzieckiem i wprowadzane. Jest to niezwykle pomocne przy planowaniu pracy.

W polecanych książkach można ponadto odnaleźć:

• regulacje prawne dotyczące obszaru kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami;
• omówienie Rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej; 
• propozycje form pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
• zadania wychowawcy klasy jako koordynatora pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
• zadania nauczycieli i terapeutów związane z pomocą psychologiczno-pedagogiczną
• obowiązującą dokumentacją ucznia.

Część związana z edukacją polonistyczną zawiera propozycje ćwiczeń w :

• mówieniu
• pisaniu
• czytaniu i opracowywaniu tekstów
• ćwiczenia gramatyczne
• ćwiczenia ortograficzne

Można tam odnaleźć również tabelarycznie ujęte przedstawienie symptomów wskazujących na występowanie dysleksji rozwojowej.  Program zajęć korekcyjno-kompensacyjnych  dla uczniów z trudnościami w czytaniu i pisaniu wynikającymi z deficytów  rozwojowych percepcji: wzrokowej, słuchowej, kinestetycznej. A także program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych dla uczniów mających trudności w czytaniu i pisaniu na podstawie podstawy programowej.

Natomiast w części związanej z edukacja matematyczną znajdziemy:

•  omówienie wybranych zagadnień metodycznych dotyczących kształtowania pojęć i umiejętności matematycznych (które bywają kłopotliwe)
• przestawienie treści programowych z edukacji matematycznej zawarte w podstawie programowej 
• symptomy zaburzeń oraz zakres ćwiczeń terapeutycznych w uczeniu się i zdobywaniu wiadomości i umiejętności z zakresu edukacji matematycznej - program zajęć korekcyjno-kompensacyjncyh 
• program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych

POLECAMY SERDECZNIE !!!

Krzyżówki matematyczne

Działania arytmetyczne w zakresie 10 000

"Krzyżówki matematyczne" autorstwa Georga Bemmerleina to dobre urozmaicenie rozwiązywania przykładów z arytmetyki. Teczka z kartami ma wygodny układ do kopiowania. 

Zawiera zarówno krzyżówki z samym mnożeniem lub dzieleniem lub dodawaniem lub odejmowaniem w zakresie 100; jak i takie, na których są wszystkie działania arytmetyczne w różnych przedziałach liczbowych.

  

Dodatkowo do każdej krzyżówki jest dodane pełne rozwiązanie.

Każdy znajdzie coś dla siebie - zarówno uczeń początkowych klas szkoły podstawowej jak i każdy uczeń który chce poprawić prędkość obliczeniową nawet do 10 000. Może to być też dobra zabawa po prostu dla miłośników krzyżówek.

Serdecznie polecamy!

Gra "Szkoła"

Dodawanie w zakresie 12

Gra “Szkoła”.

Potrzebne materiały:

plansza do gry, zakrętki lub inne drobne przedmioty do zaznaczania pól w 2 kolorach, 2 kości lub karty do gry lub kartoniki z liczbami.

Zasady:

Gra przeznaczona jest dla 2 osób, planszę można wykonać samodzielnie lub zakupić zestaw wydawnictwa Annał.

Gracze ustalają kolejność i naprzemiennie losują dwie liczby lub rzucają dwoma kośćmi. Sumę wylosowanych liczb zaznaczają na planszy swoim kolorem. Postępują tak aż do wyczerpania wolnych pól. Jeśli obliczona suma jest już zasłonięta, następuje kolej drugiego gracza. Gra toczy się aż do zasłonięcia ostatniego wolnego pola. Wygrywa ten z uczestników, który zaznaczy swoim kolorem większą liczbę pól.

Gra pochodzi z "Matematycznych rozgrywek" - zestawu gier do nauki matematyki autorstwa Z. Olejniczak i J. Wójcickiej, wyd. Annał

Młynek

Dodawanie w zakresie 100

Młynek

Potrzebne materiały:

Ołówek lub długopis, 2 kolory kredek, gotowa do liczenia głowa :-) i oczywiście plansza do gry dla 2 osób

Zasady:
Osoby na przemian wpisują w liczby jedno lub dwucyfrowe, które nie są wielokrotnością liczby 10. W każdym połączonym liniami pionie, poziomie i skosie liczącym 3 kafelki suma liczb powinna wynosić 100. Osoba, która wpisuje liczbę w trzecie pole w danej trójce ma "młynek" i skreśla całą setkę kolorową linią. 
Wygrywa osoba, która ma najwięcej młynków.

Oczywiście może się zdarzyć, że nie da się w trzecim polu wpisać liczby, która dopełniałaby sumę do 100, bo np. 100 zostało już przekroczone lub kafelek znajduje się na rogu i nie da się dopełnić do 100 jednocześnie pionu i poziomu lub wpisana liczba musiałaby być wielokrotnością 10. W takim przypadku osoba, która zauważy taką ewentualność przekreśla pole za pomocą znaku X i skreśla pion i/lub poziom jako "młynek".

Niniejsza gra może służyć oczywiście do ćwiczeń w dodawaniu liczb całkowitych, wtedy suma liczb w poszczególnych trójkach powinna wynosić 0.
Na jej przykładzie można również powtarzać działania na ułamkach, wtedy suma liczb w poszczególnych trójkach powinna wynosić 1.

Gra pochodzi z publikacji Nowe gry i zabawy matematyczne da uczniów szkół podstawowych i gimnazjum., A. Kozłowska-Brzoza, wyd. NOWIK Sp. j., Opole, 2012, s.110